Wystarczy kilka minut grania, żeby dobrze nastrojona gitara zaczęła brzmieć jak zupełnie inny instrument. Jeśli zastanawiasz się, jak nastroić gitarę elektryczną, pokażę Ci najprostszy sposób z tunerem, standardowy układ dźwięków, strojenie bez urządzenia oraz rozwiązania problemów, przez które instrument szybko traci właściwe brzmienie.
Najważniejsze informacje przed rozpoczęciem strojenia
- Strój standardowy od najgrubszej do najcieńszej struny to E-A-D-G-H-E.
- Najwygodniejszy dla początkujących jest tuner chromatyczny, aplikacja lub stroik podłogowy.
- Kluczem obracaj powoli i najlepiej zawsze dochodź do dźwięku od dołu.
- Po nastrojeniu wszystkich strun sprawdź je jeszcze raz, ponieważ zmiana naprężenia wpływa na cały instrument.
- Strojenie względne działa bez tunera, ale nie gwarantuje właściwej wysokości A = 440 Hz.
Przygotuj gitarę do strojenia
Gitarę elektryczną najlepiej stroić w spokojnym miejscu, z dala od telewizora, wzmacniacza i głośnych rozmów. Przy aplikacji użyj mikrofonu telefonu, a przy tunerze podłogowym podłącz instrument kablem jack. Czysty sygnał bez przesteru ułatwia urządzeniu rozpoznanie wysokości dźwięku.
Nie musisz podłączać gitary do wzmacniacza, jeśli korzystasz ze stroika klipsowego albo aplikacji. Jeżeli używasz tunera podłogowego, wycisz pozostałe struny dłonią, aby urządzenie nie pomyliło dźwięków. Ustaw tryb chromatyczny, a częstotliwość referencyjną pozostaw na 440 Hz, chyba że grasz z zespołem korzystającym z innego stroju.
Przed rozpoczęciem sprawdź, czy struny są prawidłowo założone i nie mają widocznych uszkodzeń. Na świeżo założonych strunach strojenie może przez kilka minut uciekać, ponieważ materiał musi się rozciągnąć.
Strój standardowy i kolejność strun
W typowej sześciostrunowej gitarze elektrycznej strój standardowy zapisuje się jako E-A-D-G-H-E. Pierwsza litera oznacza najgrubszą strunę, znajdującą się najbliżej twarzy podczas gry, a ostatnia najcieńszą. W części aplikacji i poradników anglojęzycznych dźwięk H pojawia się jako B, co początkujących często niepotrzebnie dezorientuje.
| Numer struny | Grubość | Dźwięk | Praktyczna wskazówka |
|---|---|---|---|
| 6 | najgrubsza | E | Basowy dźwięk, łatwo pomylić go z E na pierwszej strunie. |
| 5 | gruba | A | Może służyć jako punkt odniesienia do strojenia struny 6. |
| 4 | średnia | D | Jej piąty próg daje dźwięk G. |
| 3 | średnia | G | Do strojenia kolejnej struny używa się czwartego progu. |
| 2 | cienka | H | W tunerach anglojęzycznych może być oznaczona jako B. |
| 1 | najcieńsza | E | Brzmi o oktawę wyżej niż gruba struna E. |
Najlepiej zapamiętać kolejność od najgrubszej struny jako EADGHE. Nie stroję według kolejności przypadkowej, tylko zaczynam od najgrubszej struny i przechodzę do najcieńszej. Dzięki temu łatwiej kontrolować naprężenie gryfu, szczególnie gdy instrument był mocno rozstrojony.
Jak dostroić każdą strunę krok po kroku
- Włącz tuner i wybierz tryb chromatyczny lub gitarowy.
- Szarp jedną pustą strunę, czyli bez dociskania żadnego progu.
- Sprawdź, jaką literę pokazuje urządzenie i czy wskazówka znajduje się dokładnie pośrodku.
- Jeśli dźwięk jest za niski, delikatnie zwiększ naprężenie struny kluczem.
- Jeśli dźwięk jest za wysoki, poluzuj strunę, a potem ponownie podejdź do właściwej wysokości od dołu.
- Po dostrojeniu przejdź przez wszystkie sześć strun jeszcze raz.
Klucz obracaj naprawdę małymi ruchami. Przy cienkich strunach nawet niewielki obrót może zmienić wysokość dźwięku bardziej, niż się spodziewasz. Najbezpieczniej jest podnosić dźwięk do właściwej wartości, zamiast kręcić raz w górę, raz w dół.
Po każdym obrocie odczekaj chwilę i ponownie szarp strunę. Nie oceniaj strojenia na podstawie dźwięku wybrzmiewającego podczas kręcenia kluczem, bo napięcie w różnych punktach struny może jeszcze się wyrównywać.
Gdy wszystkie struny są ustawione, zagraj kilka akordów, na przykład Em, G i C. Jeśli brzmią stabilnie, instrument jest gotowy do ćwiczeń. Przy nowych strunach warto lekko pociągnąć każdą z nich nad podstrunnicą, a potem wykonać drugą rundę strojenia.
Który tuner sprawdza się najlepiej
Do zwykłego ćwiczenia w domu wystarczy bezpłatna aplikacja. Ja wybieram ją wtedy, gdy nie mam pod ręką sprzętu, ale w hałaśliwym pomieszczeniu mikrofon telefonu może reagować na inne instrumenty. W takich warunkach znacznie pewniej działa tuner, który odbiera sygnał bezpośrednio z gitary.
| Rodzaj tunera | Największa zaleta | Ograniczenie | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Aplikacja w telefonie | Łatwy dostęp i niski koszt | Wrażliwość na hałas | Początkujący i gra w domu |
| Tuner klipsowy | Nie wymaga kabla ani wzmacniacza | Może gorzej działać przy silnych wibracjach otoczenia | Ćwiczący w różnych miejscach |
| Tuner podłogowy | Dobry odczyt i możliwość wyciszenia sygnału | Trzeba użyć kabla i zasilać urządzenie | Próby, koncerty i zespoły |
| Tuner w pedalboardzie lub wzmacniaczu | Wygodna obsługa bez dodatkowego sprzętu | Nie każdy model go ma | Gitarzyści korzystający ze sprzętu scenicznego |
Nie przywiązywałbym przesadnej wagi do ceny. Stabilność odczytu i czytelny ekran są ważniejsze niż liczba dodatkowych funkcji. Jeśli dopiero zaczynasz, aplikacja albo prosty tuner klipsowy w zupełności wystarczą.
Strojenie bez tunera na słuch
Gdy nie masz urządzenia, możesz nastroić gitarę względnie, czyli dopasować struny do siebie. Zacznij od dźwięku referencyjnego na strunie A, z kamertonu, pianina, innej gitary albo generatora dźwięku. Bez takiego punktu odniesienia instrument może brzmieć poprawnie sam ze sobą, ale niekoniecznie będzie zgrany z nagraniem lub zespołem.
- Piąty próg struny E powinien odpowiadać pustej strunie A.
- Piąty próg struny A powinien odpowiadać pustej strunie D.
- Piąty próg struny D powinien odpowiadać pustej strunie G.
- Czwarty próg struny G powinien odpowiadać pustej strunie H.
- Piąty próg struny H powinien odpowiadać pustej strunie E.
Podczas porównywania dwóch dźwięków słuchaj charakterystycznego pulsowania, nazywanego dudnieniem. Gdy częstotliwości są coraz bliżej siebie, pulsowanie zwalnia, aż w końcu staje się prawie niewyczuwalne. Ta metoda rozwija słuch, ale na początku tuner jest po prostu szybszy i bardziej wiarygodny.
Dlaczego gitara nadal brzmi fałszywie
Jeżeli tuner pokazuje właściwe dźwięki, a akordy wciąż brzmią źle, problemem może być nie samo strojenie. Najczęściej chodzi o zbyt mocne dociskanie strun, zużyte struny, źle ustawioną menzurę albo siodełko, czyli element prowadzący struny przy główce.
Otwarta struna jest dobra, ale dwunasty próg nie
To typowy sygnał problemu z intonacją. Menzura wymaga regulacji, gdy dźwięk na dwunastym progu wyraźnie różni się od flażoletu na tym samym progu. W takim przypadku samo kręcenie kluczami nie rozwiąże sprawy i lepiej zlecić ustawienie instrumentu lutnikowi lub doświadczonemu serwisantowi.
Przeczytaj również: Jak wygląda gitara elektryczna? Poznaj jej unikalne cechy i design
Gitara szybko się rozstraja
Nowe struny potrzebują czasu na stabilizację, ale ciągłe rozstrajanie może wynikać także z nieprawidłowego nawinięcia na klucze, tarcia w siodełku albo problemu z mostkiem tremolo. Przy konstrukcjach typu Floyd Rose większa zmiana stroju wpływa na równowagę całego mostka, dlatego nie warto przestawiać go bez przygotowania.
Sprawdź również, czy podczas strojenia nie pomyliłeś dźwięku z jego wyższą lub niższą wersją. Tuner może pokazać tę samą literę w innej oktawie, a próba podciągania struny zbyt wysoko grozi jej zerwaniem.
Standardowy strój czy niższe strojenie
Strój standardowy jest najlepszym punktem wyjścia, ponieważ pasuje do większości materiałów edukacyjnych, tabulatur i popularnych utworów. Gdy grasz cięższą muzykę, możesz spotkać na przykład Drop D, w którym tylko najgrubsza struna E zostaje obniżona do D. Pozwala to łatwiej budować mocne akordy na jednej pozycji.
Przy jeszcze niższych strojach, takich jak Drop C, wszystkie struny są mniej naprężone. Gitara może wtedy wymagać grubszego kompletu strun, regulacji gryfu i korekty menzury. Samo obniżenie kluczy zadziała doraźnie, ale przy stałej grze w niskim stroju konfiguracja instrumentu ma znaczenie dla wygody i stabilności.
Zawsze sprawdź strój używany w konkretnym utworze. Nawet idealnie ustawiona gitara zabrzmi niepoprawnie względem nagrania, jeśli piosenka została nagrana pół tonu lub cały ton niżej.
Dobre strojenie zaczyna się przed pierwszym riffem
Najprostszy schemat jest skuteczny: wybierz strój, ustaw tuner, dostrój każdą pustą strunę małymi ruchami i skontroluj instrument drugi raz. Całość zwykle zajmuje mniej niż pięć minut, a różnica w brzmieniu akordów, riffów i nagrywanych partii jest natychmiastowa.
Jeśli dopiero uczysz się gry, korzystaj z tunera przy każdym ćwiczeniu. Z czasem zaczniesz rozpoznawać odchylenia na słuch, ale nawet doświadczeni gitarzyści regularnie sprawdzają instrument przed próbą i występem. Dobrze nastrojona gitara nie rozwiąże każdego problemu technicznego, lecz daje najlepszy możliwy punkt wyjścia do grania.
